قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
1703
تاريخ الفي ( فارسى )
ذكر وقايع سال دويست و نودم و دويست و نود و يكم از رحلت خير البشر و در سال دويست و نودم « 1 » از رحلت ، صاحب اندلس ابو محمّد عبد اللّه اموى ، كه بيست و پنج سال بعد از برادر خود ، منذر ، به حكومت آن ديار مستقل بود ، وفات كرد . و در تاريخ سيوطى زاييدن استر كرّه را ، چنانچه سابقا قلمى شد ، از جملهء وقايع اين سال آورده . و در سال دويست و نود و يكم از رحلت ، حسين بن حمدان بسيارى از قلعههاى روم را فتح كرده خلقى بسيار از ايشان به قتل رسانيد . و در اين سال ، در بغداد به واسطهء بيماريهايى كه از زيادتى خوف به هم مىرسيد خلايق بىشمار هلاك مىشدند . و ابو سعيد جنابى « 2 » را كه پيشواى قرامطه بود و بر ولايت هجر و قطيف و بحرين استيلا يافته بود ، در حمّام غلامى به واسطهء ارادهء امرى شنيع از وى به قتل رسانيد و سه كس از اصحاب كبار او را نيز به اين بهانه كه امير شما را به اندرون حمام مىطلبد به او رسانيد . بعد از آن ، مردم دانستند و آن غلام را نيز بكشتند . بعد از كشتن ابو سعيد پسرش قائم مقام وى گشت و بعد از اندك وقت برادر ديگرش ابو طاهر سليمان غالب او را كشته به جاى پدر خود قرار گرفت . و در اكثر تواريخ معتبره مسطور است كه قبل از كشته شدن ابو سعيد جنابى ، علىّ بن عيسى وزير مقتدر به امر خليفه مكتوبى به او نوشته مشتمل بر امان به شرط آنكه ايشان ترك ارتكاب منكرات نموده در صدد استهزاى شريعت نباشد . و هنوز مكتوب به ايشان نرسيده بود كه ابو سعيد كشته شد . چون پسرانش بر مضمون مكتوب خليفه اطلاع يافتند در جواب نوشتند كه : « آنچه به ما از ارتكاب منكرات و استهزاى شريعت
--> ( 1 ) . ق : دويست و نود و سيّم . ( 2 ) . وى ابو سعيد حسن بن بهرام جنابى ( - گناوى ) است . وى قپاندار و پيمانهگرى از اهالى بندر گناوه بود كه به واسطهء تبليغ قرمطيان سالار اين طايفه شد . وى در گرمابه به دست غلام صقلبى ( از نژاد اسلاو ) كشته شد .